Da Nang Downtown và xu hướng hình thành “thành phố thu nhỏ bên sông”

Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh và yêu cầu ngày càng cao về chất lượng sống, nhiều thành phố trên thế giới đang tái cấu trúc không gian ven sông theo hướng tích hợp đa chức năng. Các “thành phố thu nhỏ bên sông” dần trở thành mô hình phát triển phổ biến, đóng vai trò trung tâm mới của sinh hoạt đô thị, du lịch và kinh tế dịch vụ. Tại Đà Nẵng, Da Nang Downtown là dự án tiêu biểu tiếp cận theo xu hướng này.

Khi dòng sông trở lại vị trí trung tâm của đô thị

Trong lịch sử phát triển đô thị, sông ngòi từng là trục hình thành thành phố, nhưng theo thời gian, nhiều dòng sông bị đẩy ra “phía sau” của quá trình phát triển. Những năm gần đây, xu hướng quốc tế cho thấy sự dịch chuyển rõ rệt: dòng sông được tái định vị là không gian trung tâm, nơi diễn ra các hoạt động văn hóa, giải trí, thương mại và giao tiếp cộng đồng.

Các mô hình “thành phố thu nhỏ bên sông” vì vậy không chỉ là dự án bất động sản, mà là giải pháp tổ chức lại đời sống đô thị, trong đó không gian công cộng, cảnh quan và trải nghiệm con người được đặt lên hàng đầu.

Elizabeth Quay: kích hoạt không gian ven sông bằng bản sắc

Elizabeth Quay tại Perth (Australia) là một ví dụ điển hình cho cách tiếp cận này. Đưa vào vận hành từ năm 2016, dự án đã biến một đoạn bờ sông Swan ít được khai thác thành khu phức hợp ven sông đa chức năng với quảng trường, công viên, bến du thuyền, lối đi bộ, nhà hàng và không gian tổ chức sự kiện.

Điểm khác biệt của Elizabeth Quay nằm ở chiến lược phát triển dựa trên bản sắc địa phương. Thay vì tập trung vào các công trình cao tầng, dự án ưu tiên không gian mở, lồng ghép di sản thổ dân, nghệ thuật công cộng và hệ sinh thái bản địa. Nhờ đó, khu vực ven sông trở thành nơi sinh hoạt thường nhật của cộng đồng, duy trì sức sống lâu dài thay vì chỉ phục vụ mục đích tham quan.

Panlong Tiandi: tái sinh di sản để tạo cực tăng trưởng mới

Tại châu Á, Panlong Tiandi (Bàn Long Thiên Địa) ở Thượng Hải (Trung Quốc) cho thấy khả năng tái sinh không gian ven nước gắn với bảo tồn di sản. Xuất phát điểm là một thủy trấn cổ gần 1.400 năm tuổi, khu vực này được tái phát triển thành tổ hợp đô thị quy mô lớn, kết hợp hài hòa giữa kiến trúc truyền thống và các chức năng hiện đại.

Trên diện tích hơn 50 ha, Panlong Tiandi bảo tồn hệ thống kênh rạch nguyên bản, đồng thời phát triển hàng trăm nghìn mét vuông không gian xanh công cộng, khu dân cư và diện tích thương mại – văn hóa. Lượng khách lớn ngay trong giai đoạn đầu vận hành cho thấy sức hấp dẫn của mô hình đô thị ven sông khi được triển khai bài bản, lấy trải nghiệm và bản sắc làm nền tảng.

Những điểm chung của mô hình “thành phố thu nhỏ bên sông”

Từ các trường hợp đã thành công, có thể nhận diện những đặc điểm cốt lõi của mô hình này. Thứ nhất, mật độ xây dựng được kiểm soát, ưu tiên không gian mở và mặt nước. Thứ hai, dòng sông trở thành “sân khấu chính” cho các hoạt động văn hóa, lễ hội và kinh tế dịch vụ. Thứ ba, các chức năng đô thị được tích hợp trong một tổng thể, giúp hình thành nhịp sống liên tục cả ngày lẫn đêm nhưng vẫn đảm bảo tính cân bằng.

Da Nang Downtown và cách tiếp cận với không gian sông Hàn

Trong bối cảnh đó, Da Nang Downtown phản ánh định hướng mới của Đà Nẵng trong phát triển không gian ven sông Hàn. Dự án được quy hoạch như một tổ hợp đa chức năng bên sông, tích hợp công viên văn hóa – vui chơi giải trí, không gian thương mại dịch vụ, nhà hát quy mô lớn, khu lễ hội nghệ thuật ánh sáng, cùng hệ thống căn hộ, khách sạn và văn phòng.

Thiết kế cảnh quan của dự án do EDSA (Mỹ) thực hiện, lấy cảm hứng từ các yếu tố văn hóa truyền thống Việt Nam và phát triển thành trục tổ chức không gian chủ đạo. Cấu trúc phân tầng từ lõi trung tâm ra các khu chức năng xung quanh giúp hình thành bố cục đô thị mạch lạc, đồng thời tăng cường tính kết nối giữa không gian công cộng và hoạt động thương mại.

Tổ chức không gian: từ lõi lễ hội đến vành đai xanh

Khu lễ hội trung tâm được định vị là điểm nhấn của toàn bộ tổ hợp, đóng vai trò là nơi diễn ra các hoạt động văn hóa, giải trí quy mô lớn. Bao quanh lõi trung tâm là các dãy nhà thương mại thấp tầng, được bố trí theo hướng kết nối trực tiếp với không gian công cộng, hình thành các tuyến phố đi bộ sôi động.

Hệ thống kênh nước uốn quanh dự án không chỉ góp phần điều hòa vi khí hậu, mà còn mở rộng trải nghiệm tương tác với mặt nước cho cư dân và du khách. Các khối nhà cao tầng được sắp xếp theo hướng bao bọc lõi trung tâm, định hình đường chân trời đô thị và tạo các tầm nhìn hướng sông Hàn. Bao quanh toàn bộ dự án là công viên ven sông, đóng vai trò như vùng đệm xanh và không gian công cộng mở cho thành phố.

Từ một dự án đến thử nghiệm đô thị

Nhận định về tiềm năng của Da Nang Downtown, ông Cao Trí Dũng – Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Đà Nẵng – cho rằng tổ hợp này có thể trở thành sản phẩm du lịch chủ lực trong giai đoạn phát triển mới, đồng thời góp phần bổ sung hạ tầng và động lực tăng trưởng cho ngành du lịch địa phương.

Ở góc nhìn dài hạn, Da Nang Downtown không chỉ được xem là một dự án quy mô lớn, mà còn là thử nghiệm quan trọng trong việc áp dụng mô hình “thành phố thu nhỏ bên sông” tại Việt Nam. Cách tiếp cận tích hợp không gian công cộng, văn hóa, du lịch và dịch vụ cho thấy một hướng đi mới, trong đó dòng sông được đặt vào vị trí trung tâm của đời sống đô thị hiện đại.

Trang thông tin chính thức Da Nang Downtown tại: https://danangdowntown.org/